94 - page 9

9
نـــــگاه ویـــژه
نــشـریـه نـسـیــم
تجربی هرگونه ادعا و اقدام درمانی بدون ارائه مدارک
و مجوز ممنوع بوده و با پیگرد قانونیو مجازاتهمراه
است. در حالیکه در امور متافیزیک، علوم غریبه مانند
اظهارنظر در مسائلمختلفدینی، دعانویسی، ارتباط با
اجنه و ... ارائه مجوز و داشتنمدارکلازم جدیگرفته
شــوند و هیچ معیار روشــنی برای احراز تخصص
نمی
ایشیاد
مدعیان بیان نشــده اســت. برایهمینعده
های
سازی و اســتناد به برخی گزاره
و فریبکار با شبیه
دینی و سوءاستفاده از ســادگی و اضطرار مردم گرفتار
و نیازمند، با ادعاهایگزافو دروغ خود را منشــاء اثر
دانند. در حقیقت نبود معیار از یکســو و گرفتاری
می
و مشــکلاتفراگیر مردم از ســویدیگر موجبشده
تا بســیاری از مردم بدون اطمینان و تحقیقو بررسی
لازم در معرضفریبو انحرافقرار بگیرند. گاهی نیز
هایســنگین و زمان طولانی درمان، راه برای
هزینه
پناه بردن به مســائلی چون دعانویسی، سحر و جادو،
ســازد. هنگامیکــه فردی به ظاهر
و ... را هموار می
تواند بدون تحمیل
مقدسو مومن ادعا میکند که می
هایگــزافدارو و صرفزمانطولانی، به مدد
هزینه
دعــا و ارتباط با نیروهایغیبیو ماورایی قادر اســت
بیمــارانرا درمانکند و برخی نیز به توانایی او گواهی
رسد به طور طبیعی برخی این ادعا
دهند، به نظر می
می
آورند و
ها رو می
کنند و بــه اینگونه درمان
را باور می
هایغیرمعتبر در پی
با رملو اســطرلابو دعانویسی
افتند.
درمان و رفع مشکلخود می
* یعنی بیشــتر افرادیکه به خرافاتروی
آورند عامه مردم هســتند که از ســواد
می
کمتریبرخوردارند؟
**خیر، دعانویســیو پناه بردن به مســائلماورایی
و ارتباط با ارواح و اجنه برایحل مشــکلات مختص
نیافته نیســت. این موضوع در بسیاری
جوامع توســعه
از جوامــع مترقی و صنعتی نیز وجود دارد. در کشــور
انگلســتان که پیشقراولصنعت است فقط در شهر
کنند.
گیری فعالیت می
ها موسسه جن
لندن بیش از ده
اینمســئله ممکن اســتدر بعضیجوامــع به دلیل
تر باشــد اما باید توجه کرد
فرهنگخاصشان گسترده
های اعتقــادیو تمایل به خرافات، یکی
فهمی
که کج
شود و در هر
های فراگیر بشــر شــمرده می
از ویژگی
ای از زمین ممکن اســتمشــاهده شود و حتی
نقطه
برخی از دانشمندان بنام و مشهور جهان مانند پاسکال
ـ که از متفکرین بزرگغربی استـ به برخیخرافات
معتقدند. درباره بعضی از دانشمندان نقلشده که اعتقاد
اند اگر تکه اســتخوانیرا همراه داشته باشند از
داشــته
گزند بلایا و حوادث ناگوار در امانخواهند بود.
* با توجه به آیاتو روایاتبســیاریکه در
دینمبیناسلامدرباره دعا وجود دارد منشاء
های غیرمعتبر
گسترش و ترویج دعانویسی
در جامعهچیست؟
** درست است. شــاید در هیچ یکاز ادیان آسمانی
و غیرآســمانی به اندازه اســ م و قرآن بر موضوع دعا
تاکید نشــده باشــد. قرآن و منابع روایی ما سرشار از
هایی هستند که انســانها را به سوی دعا و نجوا
آموزه
کنند. همینمسئله موجب
با خدا ترغیبو تشــویقمی
شده تا بستری مناســب برای بعضی انحرافات و سوء
ها از دعا فراهمشود و برخی به بهانه کارشناس
استفاده
دینی بودن ، مــردم را فریبدهند. دلیل این فراگیری
چیزی اســتکه در ســوال قبلی گفتم. وقتی در این
حوزه، معیارهای روشــنی برای تعیین راه درست ارائه
الاجرایی برایکنترل
ایــمو قوانینواضحو لازم
نکرده
چنینوضعیتی
و ارزیابی تدوین نشــده اســت باید هم
بــه وجود بیاید. به طور کلیموضوعاتی از ایندســت
ایهستند که باید با احتیاط به آنها
مانند شمشیر دولبه
پرداخت. باید توجه داشتکه هرگز نمی توان به صرف
طلب، از مقوله دعا و مفاهیمی از
ایمنفعت
اینکه عــده
کنند
ایندستبرایسوداگریو سودجویی استفاده می
حقیقتدعا و دعانویســیرا انــکار کرد. دعا به عنوان
یــکتمنایمعنویاز خداونــد و یکارتباطمتعالیبا
خالقهستیهمواره مطرح بوده و امر مهمی تلقیشده
استو بدون تردید می تواند در شرایطخاصدردهای
جسمیو روحی انسان را درمانکند و گره از مشکلات
لاعلاج او بگشاید.
انحرافــات موجود در عرصــه دعا و دعانویســی نیز
گیرند. ما بــه صورتصریح
از همیــنجا نشــأتمی
در منابــع رواییو متــون ادعیه، دعاهایــی به نقل از
السلام) برایشفایدردهایجسمانی
معصومین(علیهم
توان این
مانند سردرد، دندان درد و ... داریم. هرگز نمی
حقیقــترا انکار کرد و تأثیر دعا را در درمانجســمو
جان نادیده گرفتچرا که با اینکار بخشقابلتوجهی
ایم.
های اسلامی را انکار کرده
از آموزه
* با فــرضتأثیــر شفابخشــی و درمان
اعجازگونه دعا، دانشپزشکیچگونه توجیه
شود؟ ممکن استگفته شود اگر ما برای
می
هر مشــکلدعاییداریمو دعا میتواندهر
دردی را درمــان کند، پــستکلیفدانش
شود؟
پزشکیچه می
هایدینیهیچگاه
** باید توجه داشتکه دینو آموزه
اند. در روایاتآمده است
دانشپزشــکیرا انکار نکرده
وقتیحضرتموسی(ع) بیمار شد به او توصیه کردند به
پزشکمراجعه کند اما آنحضرت از مراجعه به پزشک
خودداریکرد و انتظار داشت بدون مراجعه به پزشک،
خداوند او را درمان کند. خداوند حضرتموســی(ع) را
مورد خطاب قرار داد و فرمود تو باید از مســیر طبیعی
توان نظام ســببی و مسببی
خود را درمان کنی و نمی
عالم را نادیده بگیری. مســائلی مانند معجزه، کرامات
و دعــا اهدافو کارکردهایخودشــانرا دارند و هیچ
تعارضو تناقضی با اهمیتو خاســتگاه دانشندارند و
هرگز به انکار و نادیده انگاشــتن نظام علتو معلولی
انجامند.
حاکم بر هستی نمی
* به هر حال گسترشدعا و دعانویسیغیر
های بســیاری به اصل دعا وارد
معتبر آسیب
کند!
می
** بله، برخی از دعانویســان بر این باورند که بهترین
ترینراه برایدرماندردها و رفع مشــکلات
و ســهل
گسترش
دعاست. شاید حتی برخی از مومنان نیز در پی
این اندیشــه باشند، در حالیکه اینموضوع با اصولو
مبانیدینی ناسازگار استو گسترشاین تفکر در میان
شــود. به طور کلی نمی
مــردم تبدیل به یکآفتمی
تواندعانویســیرا به عنوان یکی از مشــاغلرسمی
پذیرفتو آن را کاری برایتأمینمعیشتمعرفیکرد.
هایدینیهیچ توجیهی برایگســترش
در میان آموزه
دعانویســیو رواج علوم غریبه وجود ندارد و در برخی
اند.
موارد این امور مورد مذمتو نکوهشنیز قرار گرفته
براساسمنابع دینی، در کنار پزشکیو درمان از طریق
با توجه به
ً
تــوان از دعا نیز کمکگرفت. مثلا
دارو می
توان با خواندن این
مضامینموجود در حدیثکساء می
حدیث از مشکلاتروحی و روانیخلاصی یافت. البته
ایکه وجود دارد این اســتکه به کمک
تنها نگرانی
رســانه، برای مخالفتو رویارویی با انحرافات موجود
در حوزه دعانویســیجریانی اجتماعیشکل بگیرد که
شــکباید با آنمقابلهکرد اما در مســیر اینتقابل
بی
و رویارویی با انحراف نبایــد حقیقتدعا و ضرورت و
توجهی قرار گیرد.
مهریو کم
اهمیت آن نیز مورد بی
تواندعانویسیرا در عصر
کنیدمی
*فکر می
حلمناسبیبرایفرار از مشکلات
مدرنیتهراه
زندگیدانست؟
** تجربــه نشــانداده که رفتار مدرنیتــه با مبانیو
نظرات تئوریکآن همســو و هماهنگنیست. دوران
انگیزش باید
هایشگفت
مدرنیته را کنار تمام پیشرفت
توان گفتهدیه
ها نیز بنامیم. می
دوران تولد اضطراب
عصر تکنولوژی به بشر، اضطرابو تردید در معرفتو
شناسی بوده. مردم دنیای امروز با اینکه به ظاهر
هستی
های
رفتــاریعقلانیدارند اما در حقیقــتبه بیماری
روحی و روانی پنهان مبتلاهســتند که سببشده به
خرافــات و انحرافات اعتقادی گرایــشپیدا کنند. در
حقیقت اندیشه مدرن ما را به سمتعقلانیتدعوتو
دینرا به دلیل اینکه موضوعیمتافیزیکی اســتتهی
شود که
کند. اما مسائلو فشارهایی بر بشر وارد می
می
انسان متمدن امروز به حل مشکلات از طریقسحر و
جادو تمایل پیدا کند.
دعا در زندگیمدرن
الاســ م حسینی رامندی
موضوع دیگریکه با حجت
مطرحشــد تأثیر دعا در کاهشمشــکلاتو گرایش
انسان به معنویت است. «اینروزها رابطه قدسی امری
بدیهی است. پدر روانشناسی آمریکا (دکتر ویلیام جیمز)
کند که دچار بیماریو بحران روحیشده و
تصریح می
با دعا و پیوند به خدا توانسته مشکلشرا برطرفسازد،
گوید کسانیکه به 53سالگی
شاگرد فروید (پونگ) می
برســند و ارتباط دینی با خدا داشته باشند امکان ندارد
دچار مشکلاتروحیشــوند. بنابراین در اینکه ارتباط
تواند دردهای بزرگرا درمان کند شــکی
با خــدا می
نیســتاما اینکه ما برایدرمان تمام مشــکلاتمان به
دعا متوســلشویم و دانشپزشکیرا انکار کنیم مورد
نیاز از
توانیم بگوییم بی
قبول نیستچونهیچوقتنمی
ً
تواندصرفا
دانشپزشــکیهستیمو هیچکسهم نمی
با دعا کردن به پزشکمراجعه نکند.»
نظر ائمه (علیهم السلام)
الســ م حســینی رامنــدی درباره نظــر ائمه
حجت
گوید:«در
الســ م) درباره دعانویسی می
اطهار(علیهم
شناســی بحثیداریم به نــام «تواتر» یعنی اگر
حدیث
هایی باشد آن
حدیثیا روایتنقلشــده دارایویژگی
گونه است
روایتصحیح است. در بحثمنطق نیز این
توان آن
ایرا نقلکنند، می
که اگر عده زیــادیقضیه
را صحیح دانست.»
«تواتر» گاهی لفظی اســتمانند واقعه غدیر که عده
اند و
بسیاری از علمایشیعه و ســنی آن را نقل کرده
گاهیمعنوی اســتو یعنی با اینکــه درباره خود خبر
موارد بســیاری نقل نشده اما مفهوم آن واضح استیا
اند. بنابراین باید دید
درباره مضمونشبســیار نقلکرده
تواند
دعا جزو «متواتر» اســتیا خیر. اما انســان نمی
ن
ّ
َ
م
َ
نیاز اســت. آیه « ا
بگویــد با دعا از علوم دنیویبی
» بر همین
َ
ــوء
ّ
ُ
الس
ُ
ــف
ِ
کش
َ
ی
َ
و
ُ
عاه
َ
ذا د
ِ
ا
ّ
َ
ر
َ
ضط
ُ
الم
ُ
جیب
ّ
ُ
ی
نکتــه دلالتدارد کههر گاه انســان بهحالتاضطرار
شــود. بنابراین وقتی برای
رسد، متوسل به دعا می
می
درمان یک بیماری پزشــکو راه علاج هست انسان
فرمایند دعای بدون
مضطر نیست. امام علی(ع) نیز می
عملمانند تیریاســتکه پشــتشهیچکمانی برای
شلیکنباشد.
1...,10,11,12,13,14,15,16,17,18,19 2,3,4,5,6,7,8,34
Powered by FlippingBook