|
حجت الاسلام والمسلمين آقای معزی رييس
مرکز اسلامی انگليس در چهارمين نشست رهبران مذهبی مسلمان ، مسيحی
ويهودی اروپا در بروکسل که بمنظور طرح ديدگاههای اديان توحيدی در خصوص
محيط زيست و راههای حفاظت از آن تشکيل شده بود ، یکی از عوامل مهم
بحران محیط زیست را ناشی از نادیده انگاشتن دین و معنویت و بیرون راندن
ارزشهای متعالی معنوی و اخلاقی از زندگی انس ان
متجدد و امروزی دانست وتاکيد کرد که دانش و فن آوری و قوانین بر گرفته
از آن ، به تنهایی و به دور از معنویت و ایمان و ارزشهای اخلاقی ، نمی
تواند انسان را به کرانۀ خوشبختی و کامیابی رهنمون سازد. رييس مرکز
اسلامی انگليس با اشاره به دیدگاه اسلام ، اظهار داشت : انسان موجودی
مسئول در ارتباط با خود و دیگر انسانها و بلکه در برابر طبیعت ، زمین و
حیوانات است و نمی تواند تجاوز و تعدی را به آنها روا دارد و به عنوان
خلیفه خداوند در روی زمین ، مسئولیت حفظ و نگهبانی از نظام طبیعت ، از
مسئولیتهای اساسی او بشمار می رود.
چهارمين اجلاس رهبران مذهبی در کشورهای اروپا از مذاهب مختلف مسلمانان
شيعه وسنی ومسيحیان پروتستان وارتدوکس وکاتوليک و يهودیان در تاريخ
پنجم ماه می 2008 در دفتر مرکزی کميسيون اروپا در شهر بروکسل پايتخت
بلژيک برگزار گرديد .
اين اجلاسيه که با هدف بررسی راهکارهای حفاظت از ارزشهای جهانی وحفظ
عزّت وکرامت انسانها و بهره برداری و شناسايی نکات مشترک ميان اديان
توحيدی برای دستيابی به اهداف مذکور برگزار شد ، در چهارمين اجلاس خود
که در دفتر مرکزی کميسيون اروپا در بروکسل و با هيئت رييسه ای متشکل از
آقای جوزه مانوئل بارسو رييس کميسيون اروپا ، آقای یانس یانسا نخست
وزیر اسلووینیا و رئیس فعلی شورای اروپا و آقای هانس گرت پوترینگ رئیس
پارلمان اروپا تشکیل شد ، به بحث وگفتمانی پيرامون:"تغييرات آب وهوا
وگفتگوی بين فرهنگی به عنوان ابزاری برای حل مشکلات آن " پرداخت.
اين گزارش همچنين حاکيست در چهارمين
اجلاس رهبران مذهبی اروپا درمحل کميسيون اروپا ، ابتدا رييس کميسيون
اروپا به رهبران مذهبی شرکت کننده دراين نشست وديگر حاضرين خوشامد گفت
وسپس آقای هانس گرت پاترينگ رييس پارلمان اروپا و آقای یانس یانسا نخست
وزیر اسلووینیا ورييس شورای کنونی اروپا بياناتی را ايراد کردند . در
اين جلسه همچنين رهبران مذهبی در اروپا در زمان تعيين شده ، پيرامون
مبحث : " تغييرات آب وهوا وگفتگوی بين فرهنگی به عنوان ابزاری برای حل
مشکلات آن " به طرح ديدگاه های اديان توحيدی پرداختند .
حجت الاسلام والمسلمين آقای معزی رييس مرکز اسلامی انگليس درلندن نيزکه
بنا به دعوت رسمی آقای جوزه مانوئل بارسو رييس کميسيون اروپا به عنوان
يکی از رهبران مذهبی جامعه شيعيان اروپا در اين اجلاس شرکت کرده بود ،
در خصوص نگاه دين مبين اسلام به مساله حفاظت از محيط زيست بياناتی را
ايراد داشت .
متن کامل بيانات رييس مرکز اسلامی انگليس به اين شرح است :
بسم الله الرحمن الرحيم
 از
کمیسیون اروپا کمال تشکر را دارم که سالی یکبار رهبران ادیان توحیدی
اروپا را دعوت می کند تا در بارۀ موضوعی از موضوعات پر اهمیت مسایل
جهانی آراء و نظرات ادیان را بازگو کنند و به شورای اروپا در پیشتبرد
اهداف عالیه اش یاری برسانند.
در این نشست رهبران ادیان اروپا، با بهره گیری از آموزه های دینی خود
به موضوع پر اهمیت «تغییر آب وهوا و گفتگوی بین فرهنگی به عنوان ابزاری
برای حل آن» خواهند پرداخت و با یاری خداوند متعال به نتایج خوبی دست
خواهند یافت.
تغییر آب وهوا عوامل گوناگونی دارد که در این فرصت کوتاه نمی توان به
همۀ آنها، اگر چه فهرستوار پرداخت، از این رو با بهره گیری از آموزه
های اسلامی به چند نکته بنیادین به صورت فشرده اشاره می کنم:
به عنوان مقدمه باید بگویم که تغییر آب وهوا در کرۀ زمین که یکی از
نشانه های آشکار تخریب و بر هم خوردن تعادل محیط زیست است – که از آن
به بحران محیط زیست تعبیر می شود - ، نه تنها توجه رهبران دینی ،
دانشمندان و فیلسوفان بویژه دانشمندان زیست محیطی و سیاستمداران را به
خود مشغول داشته، بلکه افکار عمومی جهان را به خود جلب کرده و
نگرانیهای عمده ای را پدید آورده است.
به اعتراف بسیاری از اندیشمندان مسلمان و غیر مسلمان یکی از عوامل مهم
بحران محیط زیست یا به تعبیری دیگر، جنگ میان انسان و طبیعت، ناشی از
نادیده انگاشتن دین و معنویت و بیرون راندن ارزشهای متعالی معنوی و
اخلاقی از زندگی انسان متجدد و امروزی است. این باور که تنها علم و
تکنولوژی – بدور از دین و ایمان و ارزشهای اخلاقی – می تواند بشر را به
نیکبختی برساند و او را به سوی زندگی یی که بهشت آن روی زمین خواهد
بود، نه تنها در زمینه محیط زیست، بلکه در تمام عرصه های گوناگون زندگی
انسان، خسارتهایی به بشریت زده که فاجعۀ تخریب و برهم خوردن تعادل محیط
زیست، یکی از نتایج آشکار این نظریه است. قرآن کتاب آسمانی مسلمانان به
صراحت می گوید:
"آن که (از دین) رویگردان شد، کوشش می کند در زمین فساد نماید و کشت و
نسل را نابود سازد و خداوند تباهکاری را دوست نمی دارد".
این سخن بدان معنا نیست که انسان در راه ساختن دنیایی آباد و دست یابی
به یک زندگی شایسته از دانش وفن آوری گسترده بهره نگیرد و تنها به
خداوند و ارزشهای اخلاقی ايمان بياورد تا نیکبخت شود؛ بلکه سخن از این
حقیقت است که دانش و فن آوری و قوانین بر گرفته از آن ، به تنهایی و به
دور از معنویت و ایمان و ارزشهای متعالی اخلاقی ، نمی تواند انسان را
به کرانۀ خوشبختی و کامیابی رهنمون گردد. شاهد این ادعا ، همین بحران
محیط زیست است که بشر برای بقاء کره زمین و نیز ادامۀ زندگی خود ، با
آن دست و پنجه نرم می کند.
نکته دیگری که، بسيارواضح و روشن است؛ آن که مسأله تغییر آب وهوا در
زمان کنونی، بدون ارتباط با رفتار انسان، خود به خود پدید نیامده است.
این انسان بوده که بر اثر بهره برداری بی رویه و غیر عادلانه و ارضای
غریزه فزونخواهی وقدرت طلبی خویش ، تعادل محیط زیست را بر هم زده و
بحرانی را پدید آورده که تغییر آب وهوا و عوارض ناشی از آن، نتیجه آن
است.
به نظر من یکی از مهمترین عوامل رفتار نادرست انسان امروزی با طبیعت –
که به جنگ با طبيعت تبديل شده است - ، تأکید نامتوازن وافراطی بر حقوق
فرد و گردش چرخِ زندگی انسان بر محورِ تمایلات و خواسته های بی انتهای
اوست. آری پیروی از هوی و هوس و ارضای غریزۀ سیری نا پذیر انسان و
نادیده گرفتن حق خداوند و خواسته های او، حاصلی جز عصیانگری انسان و
فساد او در زندگی نخواهد داشت. بی شک ابعاد گوناگون نا بسامانی و
ویرانگری و انحراف در محیط زیست، نیز یکی از نمونه های روشن عصیانگری
بشر، در برابر نظام آراسته و صالح جاری در عرصه محیط زیست است. این
گونه اقدامات چه از سوی فرد باشد و یا از سوی حکومتها، در تضاد با حق
خدا و خواست او می باشد:
قرآن می گوید: «خداوند از انسانها خواسته که زمین را آباد کنند و از
تباه ساختن آن دوری جویند و بدانند که تبه کاران از رحمت خداوند بهره
مند نخواهند شد».
از سویی؛ از آنجا که علم و تکنولوژی و یا هر قدرت دیگری توانایی آن را
ندارد که غرایز و تمایلات بی انتهای انسان را تعدیل کند و انسان را از
عصیانگری و تباه سازی باز دارد؛ دین اسلام با مقررات اخلاقی و قوانین
خود، غرایز انسان را تعدیل نموده و او را به کرامت و عزت نفس و
نیکوکاری و پرهیز از تعدی و تجاوز به حقوق دیگران دعوت می کند، و برای
آنها پاداشهای بزرگ و در صورت تعدی و تجاوز کیفرهای سختی را مقرر داشته
است. اسلام از انسانها خواسته است که با عدالت با دیگران رفتار کنند و
به حقوق دیگران توجه جدی داشته باشند؛ این سخن پیامبر اسلام در میان
مسلمانان بسیار شهرت دارد که: "ضرر و زیان رساندن به دیگران در اسلام
روا نیست". رفتار عادلانه و دوری از ستم به دیگران، پیام همۀ ادیان
آسمانی است ؛ ولی در اسلام ، عدالت اصلی است که ایمان بر آن استوار است
و بر اساس عدالت محوری در اسلام، هیچ فرد یا گروهی اجازه ندارد که از
طبیعت به گونه ای بهره مند شود که رفاه و آسایش زیستی انسانها را به
خطر بيندازد.
به عنوان آخرین نکته باید بگویم که از دیدگاه اسلام، انسان موجودی
مسئول است و مسئولیت او نه تنها در ارتباط با خویشتن و دیگر انسانهاست،
بلکه در برابر طبیعت، زمین و حیوانات هم مسئولیت دارد و نمی تواند
تجاوز و تعدی را به آنها روا دارد. و از آنجا که از نظر اسلام، انسان
به عنوان خلیفه خداوند در زمین می باشد مسئولیت حفظ و نگهبانی از نظام
طبیعت، از مسئولیتهای اساسی او بشمار می رود.
در پایان سخنانم ضروری می دانم که توجه حضار را به نکتۀ اساسی دیگری
جلب کنم: در اروپا هر چندی شاهد توهین به ساحت مقدس پیامبران الهی
بویژه پیامبر بزرگوار اسلام هستیم. پرسش من این است که اگر کمیسیون
اروپا نگران بحران محیط زیست است که باید باشد، آیا نباید نگران توهین
به ادیان و پیامبران خدا ،که محیط زندگی انسانهای معتقد به آنان را
دچار بحران می سازد باشد.
پرسش همة مسلمانان این است که: آیا افرادی در اروپا می توانند با بهانۀ
آزادی قلم و گفتار با توهین به پیامبر اسلام راکه جامعۀ یک میلیارد و
چند صد میلیونی مسلمانان، وی را از جان خویش گرامی تر می دارند به
عواطف و احساسات اعتقادی آنان ضربه بزنند.
از کمیسیون اروپا انتظار می رود همانگونه که با جدیّت قابل تقدیر برای
حل مشکل تغییر آب و هوا کوشش می کند در راه حفظ حرمت اعتقادی پیروان
ادیان الهی از هیچ کوششی دریغ ننماید.
بنا بر همين گزارش در نشست رهبران مذهبی اروپا در بروکسل رهبران مذهبی
زير از کشورهای مختلف حضور داشتند:
1- از کلیسای آنگلیکن :
اسقف اعظم هولم - کشیش رایت رورند استیون لوو
2- از کلیساهای اصلاح گرا
اسقف اعظم کلیسای اِوانجليکن آلمان - پروفسور دکتر ولفگنگ هوبر
اسقف اعظم کلیساهای کشور سوئد – آقای آندرز هارالد وجرید
قائم مقام فدراسیون کلیساهای اِوانجليکن ایتالیا - کشيش دکتر لتیزیا
توماسسونه
3- ازاتحاديه کلیساهای اروپا
رئیس اتحاديه کلیساهای اروپا – کشيش آقای جین آرنولد دو کلرمونت
4- ازجوامع اسلامی
 *
جامعه شیعه مذهب :
حجت الاسلام والمسلمين آقای عبدالحسین معزی - رئیس مرکز اسلامی انگلیس
– لندن
* جوامع سنی مذهب :
دکتر محمد بشاری، رئیس فدراسیون سراسری فرانسه و دبیر کل کنفرانس
اسلامی اروپا
امام عبد الجلیل ساجد از شورای همآهنگی امور مذهبی و نژادی مسلمانان و
یکی از بنیانگزاران شورای مسلمانان بريتانيا
شیخ دکتر مصطفی سریچ ، رئیس علماء و مفتی اعظم بوسنی و هرزگوین
5- از رهبران یهودی
خاخام اعظم لهستان – آقای میکائیل سچودریش
خاخام اعظم شهر رُم - دکتر ریکاردو دی سگنی
ریيس حوزه علمیه خاخامی در کشور هلند - دکتر رافائل ایفرز
خاخام اعظم یهودیان در دادگاه خاخام ها - آقای مناخم گلی
6- ازکلیساهای ارتودوکس
نماينده کشور رومانی درکلیساهای اروپا - اسقف اعظم آقای نیفون
نماینده توته سانتاته بارت هولوم دوم واسقف اعظم صومعه های اروپا از
قسطنتنیه - آقای ایمانوئل
نماینده بی تی تیود لرونیموس دوم و اسقف اعظم آتناز کشوریونان - آقای
آثاناثی یوس
اسقف وین از اتریش بنمایندگی از آلکسی دوم ، اسقف اعظم روسیه -آقای
مونسیگنور هیلاریون
7- ازکلیسای کاتولیک رم
اسقف بندر روتردام و رئیس اتحادیه اسقف های اتحادیه اروپا- آقای
آدریانوس وان لوین
اسقف کلیسای سنت آندرو در ادینبرو اسکاتلند –کاردینال میکائیل پاتریک
او براین
اسقف ویلنیوس پایتخت لیتونی - کاردینال آودری خوزاس باکیس
از واتیکان- کاردینال اعظم فرانک روده
در این جلسه خانم بنیتا فررووالدنر و آقايان یان فیگل از اعضای کمسیون
اروپا و ماریو مارو معاون پارلمان اروپا نيز شرکت داشتند.
در پايان برنامه اين اجلاس رهبران مذهبی در يک کنفرانس خبری با حضور
نمايندگان رسانه های خبری جهان حضور بهم رساندند وبه سوالات آنان پاسخ
دادند.
در پايان اين نشست چهار ساعته بيانيه مشترکی به شرح زير از سوی رهبران
دينی اروپا صادر گرديد :
رؤسای کمسیون، شورا و مجلس پارلمان اروپا
در مورد تغیرات آب و هوا با رهبران مذهبی ادیان مختلف گفتگو و توافق
نمودند:
به ابتکار و دعوت رئیس کمسیون اروپا، خوزه مانوئل براسو در تاریخ 5 ماه
می یک گفتگوی غیر رسمی در مقر کمسیون اروپا تشکیل گردید که در آن بیست
نفر از نمایندگان عالیرتبه مذهبی مسیحی، یهودی و مسلمان اروپا گرد هم
آمدند. این جلسه به ریاست براسو، رئیس کمسیون اروپا یانس یانسا، نخست
وزیر اسلووینیا و رئیس فعلی شورای اروپا و هانس گرت پوترینگ، رئیس
پارلمان اروپا تشکیل شد.
در جلسه امسال به دو مسئله ی مهم مربوط
به تغییرات آب و هوا که اتحادیه اروپا با آن روبرو است توجه خاص گردید.
این جلسه چهارمین نشست سالانه ی رهبران مذهبی و دومین جلسه ای بود که
در آن رؤسای سه نهاد اروپایی در آن شرکت داشتند. این جلسات از سال 2005
بابتکار براسو شروع به کار کرد. بحث امسال در مورد "تغییرات آب و هوا:
مبارزه ی اخلاقی برای تمام فرهنگ ها" بود. پرزیدنت براسو اعلام نمود:
"تغییرات آب و هوا همه ی ما را وادارساخته است که اقداماتی فوری را
آغاز نماییم. هر قشری از جامعه ی شهری بایستی در این عمل شریک شود و به
حیات سالم این کره ی خاکی تداوم بخشد. نفوذ و تأثیر رهبران و جوامع
مذهبی بنحوی است که آن ها می توانند به این آینده پایدار تداوم بخشند.
بیآیید در این تلاش شریک شویم و ثابت نماییم که "منادیان برخورد تمدن
ها" در اشتباه بوده اند.
یانس یانسا، رئیس شورای اروپا، تأکید کرد که محیط زیست نه تنها محیطی
طبیعی است بلکه یک مکان مقدس نیز محسوب می شود. جامعه و وفاداری بین
بشر و طبیعت و خالق آن از اصول اولیه ی دین یهود، مسیحیت و اسلام است.
تغییرات آب و هوا ما را وادار می کند که تصور، ابتکار و حرفه ی خودمان
را به نوعی متحول کنیم که وابستگی خودمان را به سوخت های فوسیلی بطور
موفقیت آمیز و در عین حال منطقی ازبین ببریم. این به آن معنی نیست که
ما دست آوردهای گذشته را کنار گذاریم. ما تنها باید یک بازنگری به دست
آوردهای قبلی خود داشته باشیم و به آن ها از یک دیدگاه متفاوت بنگریم.
از آن جا که سال 2008 در اروپا، سال "گفتگوی بین فرهنگی" انتخاب شده،
این جلسه عالی رتبه فرصت مغتنمی است که به بحث توافق از طریق گفتگوی
بین فرهنگ ها بپردازد.
پوترینگ، رئیس پارلمان اروپا اظهار داشت که گفتگوی بین فرهنگی یک ابزار
کلیدی برای ایجاد پل ارتباطی بین مردم است که می تواند متضمن صلح و
آرامش بر اساس احترام متقابل باشد. بنا بر این گفتگوی بین فرهنگی محصول
رابطه بین اتحادیه اروپا و کشورهای همسایه ی آن و بخصوص کشورهای حوزه
مدیترانه می باشد. شرکت کنندگان در این اجلاس نسبت به دو موضوع مهم
توافق و اتفاق نظر دارند که عبارتند از نقش اساسی مذاهب و جوامع معتقد
به آن در مبارزه با مشکلات مشترک و حرکت جوامع به سوی آینده ای پایدار.
شرکت کنندگان علاقمندی، تمایل و تعهد خود را به تداوم این گفتگوی مهم
بین خود و نهادهای اروپایی ابراز داشتند. در این جلسه "بنیتا
فررووالدنر" و "یان فیگل" اعضای کمسیون اروپا و "ماریو مارو" معاون
پارلمان اروپا در جلسه ی رهبران مذهبی شرکت داشتند.
|